Waarom echte instrumenten het beste muzikale speelgoed zijn voor kleine kinderen

Kleine kindjes worden vaak spontaan aangetrokken door muziek: ze dansen op een liedje dat in de supermarkt te horen is of maken lawaai met zelfgemaakte sambaballen. En uit onderzoek blijkt dat het redeneervermogen, de taalvaardigheid en de fijne motoriek beter ontwikkeld zijn bij kinderen die al op jonge leeftijd een instrument leren bespelen.

Veel speelgoed kan inspelen op de natuurlijke interesse van kinderen in muziek, maar niet alles zit hetzelfde in elkaar. Om maximaal van muzikaal spelen te genieten, zoek je best speeltjes die echte instrumenten nabootsen. De beste zullen:

• Je kind helpen echte muziek te maken. Muzikaal speelgoed dat met één druk op de knop een liedje afspeelt, zal misschien wel de interesse van je kind wekken, maar leert je kind niets over hoe je muziek maakt. Met echte instrumenten kan je kind experimenteren met muzikale concepten zoals toonhoogte, tempo en toonladders.
• Eindeloos muzikaal spel aanmoedigen. Jonge kinderen spelen meestal met echte muziekinstrumenten door ze te ontdekken en dingen uit te proberen. Ze genieten van de geluiden die ze produceren wanneer ze met een sambabal schudden, met een bel rinkelen of op een panfluit blazen. Je kind kan in zijn hersenen nieuwe verbindingen maken als het met een bel rinkelt en een geluid hoort, en vervolgens met een andere bel rinkelt om een ander geluid te krijgen. Hierdoor zal het alleen maar meer willen experimenteren.
• Je kindje laten bewegen op een ritme. Uit onderzoek blijkt dat baby’s en kleine kindjes meer bewegen als ze muziek horen dan wanneer ze gewoon woorden horen. Wiegen en dansen op het ritme kan de proprioceptie van je kind stimuleren: het vermogen om waar te nemen waar het lichaam zich bevindt en hoe het beweegt in een ruimte. Je kind zal tijdens het spelen beter zijn motorische vaardigheden kunnen oefenen met instrumenten die het makkelijk overal in huis kan meenemen. 
• Een leuk geluid produceren ❤️ Instrumenten die echte muziek maken, zijn heel aangenaam voor jouw oren … en die van je kind. Soms kost het kinderen moeite om een nieuw instrument te leren hanteren en een noot te kunnen spelen. De beste instrumenten belonen die inspanning met een authentiek geluid dat hen meteen een voldaan gevoel geeft. 

De 6 beste instrumenten voor peuters en kleuters

Om je een houvast te bieden bij de keuze van de juiste instrumenten, hebben we samen met specialisten in muziek en de ontwikkeling van kinderen de Lovevery Muziekset ontwikkeld. Je kan de verschillende instrumenten in de set als volgt gebruiken: 

Schudpotjes en sambaballe

Speelgoed om mee te schudden is niet zomaar toevallig populair als allereerste muziekinstrument bij baby’s en peuters: het is gemakkelijk te gebruiken en je kind krijgt meteen feedback over oorzaak en gevolg. De Luide & zachte stapelbare schudpotjes bevatten kralen in twee verschillende formaten zodat je kind kan experimenteren met verschillende geluiden en geluidssterktes. Je kunt er niet alleen mee schudden, maar je kunt ze ook stapelen, rollen of erop tikken.

3 manieren om met schudpotjes te spelen:

• Probeer een ritme te vinden. Tik twee schudpotjes tegen elkaar en laat je kindje daarna ook eens proberen. Maak het wat uitdagend met een eenvoudig tempo dat je kind kan nadoen, zoals traag, snel, snel, traag, snel, snel.
• Speel een variant op een eenvoudig balspel. Ga tegenover je kind zitten en rol de schudpotjes heen en weer. Probeer ze tegen elkaar te laten botsen zodat je kind naar het geluid kan luisteren.
• Varieer extreem met de geluiden. Laat je peuter met kleine stapjes op de tippen van zijn tenen lopen en terwijl voorzichtig met een schudpotje bewegen om een zacht geluidje te maken. Zet daarna gigantische stappen en beweeg het schudpotje snel heen en weer om veel geluid te maken. 

Bellenstokken -en bandjes

Op zoek naar een instrument dat een peuter of kleuter ook makkelijk kan gebruiken wanneer hij zich verplaatst? Bellenstokken en -bandjes zijn eenvoudig te pakken en mee te nemen. De Bellenband met houten handvat combineert beide instrumenten in één en kan ook dienen als microfoon om zich als een echte zanger(es) uit te leven. 

3 manieren om met instrumenten met belletjes te spelen:

• Speel verstoppertje. Vraag je kindje om de ogen gesloten te houden. Schud de belletjes ergens in de kamer en laat je kindje wijzen in de richting waaruit het geluid komt. Met kinderen op kleuterleeftijd kun je proberen om je in een andere ruime te verstoppen en daar met de belletjes te schudden, zodat ze jou kunnen vinden door het geluid te volgen. Verstop jullie om de beurt zodat jullie allebei eens moeten zoeken. 
• Stap, ren, huppel, spring. Doe bij kleinere peuters het bellenbandje rond de pols of enkel en laat ze ervaren hoe ze met hun natuurlijke bewegingen geluiden kunnen produceren. Oudere peuters of kleuters kunnen met de armband stappen, rennen en huppelen. Benadruk hoe het geluid verandert als ze anders bewegen. Bijvoorbeeld: “Tijdens het stappen is het tempo trager en tijdens het rennen is het sneller.”
• Experimenteer met grote en kleine bewegingen. Laat je kindje kleine en snelle bewegingen met zijn hand maken terwijl hij het instrument met belletjes vasthoudt. Vraag daarna om met de hele arm grote, zwaaiende bewegingen te maken. Vestig de aandacht op de verandering van het geluid. Maak dit spelletje visueel nog aantrekkelijker door de Lichte speelsjaal aan het instrument vast te maken zodat je kindje de beweging niet alleen kan horen maar ook duidelijk zien.  

Handbellen

Met een set handbellen kunnen kleine kindjes kennismaken met het concept van een eenvoudige toonladder. De Lovevery Pentatonische handbellen komen overeen met vijf eenvoudige noten die altijd harmonieus klinken, ongeacht de volgorde waarin ze gebruikt worden. Elke kleurrijke bel kan uit de houten houder genomen worden zodat je kind zijn favoriete geluidje overal mee naartoe kan nemen.

3 manieren om met handbellen te spelen:

• Maak kennis met een toonladder. Met woorden zoals “lager” en “hoger” kun je je kindje aanmoedigen om de handbellen in volgorde te gebruiken. Kleuters kun je extra uitdagen door hen de handbellen zelf in een bepaalde volgorde te laten zetten. Ze kunnen bijvoorbeeld een set die niet op volgorde staat van hoog naar laag rangschikken.
• Doe elkaar spelenderwijs na. Tik op een bel en vraag je kindje om ook op die bel te tikken. Tik vervolgens twee keer op de bel en vraag je kind om hetzelfde te doen. Als het lukt om één instructie uit te voeren (“tik op de bel”), probeer dan eens een dubbele instructie: “Tik eerst met je hand op de bel en dan met je voet”.
• Werk met patronen. Benoem de kleur telkens wanneer je op een bel tikt zodat je kind kleuren en geluiden met elkaar leert associëren. Met twee bellen kun je een eenvoudig kleurenpatroon A-B introduceren, zoals rood, blauw, rood, blauw. Vervolgens kun je beginnen met het patroon A-B-B, bijvoorbeeld groen, geel, geel, groen, geel, geel. Voeg tot slot een derde kleur toe om het patroon A-B-B-C te maken: groen, geel, geel, blauw, groen, geel, geel, blauw. Kleine peuters kunnen de patronen misschien nog niet goed nadoen, maar gewoon herkennen hoe ze klinken is al een belangrijke basis voor zowel muziek als rekenen.

Concertina’s

Met de concertina, een instrument uit dezelfde familie als de accordeon en harmonica, kan je kind al vroeg zijn handen leren coördineren om muziek te maken. Het unieke ontwerp van de Lovevery Eenvoudige concertina geeft je kind een stevige grip om het instrument in- en uit te kunnen trekken. Het is belangrijk om te vermelden dat je kindje desondanks misschien meermaals of zelfs dagenlang zal moeten proberen voordat het zelf geluid uit de concertina krijgt. Laat je kind zelf kiezen hoe het de concertina wil vasthouden. Lukt het toch niet om met de concertina muziek te maken, toon dan zelf hoe je het instrument moet samendrukken en weer uittrekken met behulp van de handgrepen.

3 manieren om met een concertina te spelen:

• Hoog, opzij, laag. Laat je kindje eens boven zijn hoofd en laag bij de grond spelen op de concertina, of door het instrument met één hand als een jojo op en neer te laten gaan. Zo wordt je kindje aangemoedigd om het instrument op verschillende manieren vast te pakken en zo uit te zoeken wat het prettigst voelt. 
• Speel samen op de concertina. Jij houdt de ene kant vast en je kindje trekt of duwt aan de andere kant zodat de concertina langs zijn lichaam opengaat. Zo leert je kindje stilaan met zijn handjes de middellijn van zijn lichaam te kruisen — de denkbeeldige lijn die loopt van het midden van het hoofd tot aan de voeten. Het kruisen van de middellijn is een vaardigheid die later nodig is om te schrijven en veters te strikken. 
• Oefen een bewuste ademhaling. Adem in tijdens het uittrekken van de concertina en adem uit tijdens het indrukken van de concertina. Door hun ademhaling aandachtig af te stemmen op de bewegingen maken kinderen al vroeg kennis met mindfulness.

Panfluiten

Het vergt concentratie en een bewuste beheersing van de ademhaling om een fluit te bespelen. Dit zijn nuttige vaardigheden voor allerlei activiteiten, van muziek en georganiseerde sport tot de verwerking van hevige emoties. De Panfluit met gekleurde lintjes heeft vijf verschillende pijpen, elk voorzien van een gekleurd lintje dat wappert zodra je kind correct in de bovenkant van de fluit blaast. Deze visuele aanmoediging vertelt je kind hoe hard het moet blazen om een noot te spelen.  

3 manieren om met een panfluit te spelen:

• Zing in de pijpjes van de panfluit. Blazen is een verrassend gevorderde vaardigheid die peutertjes nog niet altijd helemaal beheersen. In de tussentijd kun je voorstellen om zoals bij een kazoo te zingen in de pijpjes van de panfluit. Zo leert je kindje wel al begrijpen hoe het de panfluit moet vasthouden en hoe je de afzonderlijke noten kunt laten weerklinken.
• Leer je kindje blazen op de fluit. Is je kindje er klaar voor? Laat het dan heel diep inademen door de neus om vervolgens op de panfluit te blazen door uit te ademen via de mond. Leg uit dat het zo moet ademen om noten op het instrument te spelen. 
• Experimenteer met de luchtstroom. Help je kind een verband te leggen tussen het geluid van de fluit en de luchtstroom aan het uiteinde van elk pijpje door verschillende gaatjes met de vingers te laten afsluiten. Je kunt dan vragen: “Kwam er op dat moment geluid uit? Waarom niet?” 

Metronoom

Een metronoom helpt bij het instellen van de maat of het tempo, een basisbegrip in de muziek dat ritme creëert en instrumentale geluiden organiseert zodat een liedje ontstaat. De Lovevery Dierenmetronoom heeft acht verschillende instellingen voor de maat die elk overeenkomen met een dier. De slak is bijvoorbeeld ingesteld op een langzaam tempo (40 maatslagen per minuut) en de cheeta op een snel tempo (208 slagen per minuut).

3 manieren om met een metronoom te spelen:

• Maak kennis met de basisprincipes van de maat. Laat je kind zijn lievelingsdier kiezen op deLovevery Dierenmetronoom. Vraag of dat dier zich snel of traag voortbeweegt. Draai de schijf naar de afbeelding van het dier en laat je kind dan springen of klappen in de maat. 
• Zing een lievelingsliedje telkens met een ander tempo. Hoe snel kun je “De wielen van de bus” zingen?  Kies een snelheid, stel de metronoom in en tik in de maat op je knieën. Probeer het lievelingsliedje van je kind in dat tempo te zingen. Herhaal dit met de metronoom in verschillende standen. 
• Ruim op in de maat. Zet de metronoom na het spelen op een lage snelheid en daag je peuter uit om tijdens het opruimen het tempo van de metronoom te blijven volgen. Verhoog daarna het tempo en moedig je kindje aan om mee te versnellen. 

Adviseur Artistieke Vorming Joy Marilie Jackson deelt nog meer manieren om je omgeving muzikaal te verrijken:

Muziekset

Introduceer de basis van muziek met echte instrumenten die leuk zijn om te bespelen.

Learn more

Meer informatie over de onderzoeken

Forgeard, M., Winner, E., Norton, A., & Schlaug, G. (2008). Practicing a musical instrument in childhood is associated with enhanced verbal ability and nonverbal reasoning. PLoS One, 3(10), e3566.

Holst-Wolf, J. M., Yeh, I. L., & Konczak, J. (2016). Development of proprioceptive acuity in typically developing children: normative data on forearm position sense. Frontiers in Human Neuroscience, 10, 436.

Zentner, M., & Eerola, T. (2010). Rhythmic engagement with music in infancy. Proceedings of the National Academy of Sciences, 107(13), 5768-5773.