Waarom je die knuffel niet hoeft te forceren, door Lovevery-CEO Jessica Rolph

“Krijgt oma een knuffel?”
“Oom Matthijs vindt het zo leuk om in je wangetjes te knijpen.”
“Mag ik je geen kus geven? Och, nu ben ik wel verdrietig hoor!”

Ik zal je eerlijk zeggen: dit vind ik een lastige. Ik wil graag dat mijn kinderen affectie tonen naar onze dierbaren, en daarom moedig ik ze (soms weleens te veel?) aan om een knuffel of kus te geven.

Nu het onderwerp van toestemming geven zo onder de aandacht is, ben ik meer gaan nadenken over hoe vroeg ik mijn kinderen al de keuze moet geven over hoe ze affectie tonen. Ik vind het een lastige afweging – soms willen mijn kinderen gewoon even niet, en dat wil ik respecteren, maar toch vind ik lichamelijke affectie tonen naar dierbaren ontzettend belangrijk.

Ik heb gezien dat het een enorme impact kan hebben op hoe makkelijk kinderen op latere leeftijd grenzen stellen, als je ze op jonge leeftijd al de kans en de handvatten geeft om zelf te kiezen hoe ze affectie tonen. Oefenen, praten en verschillende scenario’s naspelen – en je kind de specifieke taal leren om haar keuze kenbaar te maken – kan haar hierbij veel helpen.

Zo kun je je kind helpen het concept van toestemming beter te begrijpen:

Geef het goede voorbeeld

Voordat je je kind knuffelt of kust, kun je toestemming vragen: “mag ik je een kus geven?”. Waarschijnlijk zegt ze ja, maar als ze nee zegt, probeer dan haar keuze te respecteren en niet teleurgesteld te reageren (hier heb ik veel mee moeten oefenen). Zo leert ze dat ze zelf keuzes mag maken over haar lichaam, en dat jij die keuzes respecteert.

Kijk uit met kietelen

Bij kietelen is het cruciaal dat wanneer je kind ‘stop’ of ‘nee’ zegt, je ook echt stopt – meteen. Dit kan wat verwarrend voelen: jullie vinden het allebei zo leuk en zijn zo hard aan het lachen, dat het natuurlijk is om door te willen gaan met kietelen. In ons gezin hebben we de regel dat we meteen stoppen als iemand ‘stop’ of ‘nee’ zegt tijdens het kietelen, omdat het al snel te ver kan gaan.

Kinderen kunnen ook non-verbaal communiceren dat ze willen stoppen. Ze kunnen bijvoorbeeld hun rug krommen, hun armen en benen stijfhouden, of proberen weg te komen. Al deze signalen betekenen ‘stop’.

Leer haar dat toestemming twee kanten opgaat

Je kunt het concept van toestemming aan een tweejarig kind uitleggen door bijvoorbeeld te zeggen “iedereen mag keuzes maken over zijn eigen lichaam”. Leg haar uit dat wanneer iemand zegt “hou op met mij aanraken”, ze daarnaar moet luisteren – zelfs als het aanraken zojuist nog oké was.

Wees open over het onderwerp

Probeer open en eerlijk te zijn wanneer je kind nieuwsgierigheid toont naar andere lichamen; beantwoord haar vragen zo eerlijk als je kan. Leer haar de juiste anatomische benamingen voor alle lichaamsdelen, ook de intieme. Zo leert ze de juiste woorden en weet ze dat het gezond en natuurlijk is om nieuwsgierig te zijn.

Geef een alternatief op knuffels en zoenen

Ik weet het: dit is niet makkelijk, zeker niet binnen de familie. Leer je kind dat ze ook op een andere manier iemand kan begroeten of afscheid kan nemen: met een fist bump, een buiging, een elleboog, een kushandje, of een zwaai. Omdat kinderen van twee het fijner vinden om minder keuzes te hebben, kun je bijvoorbeeld vragen: “wil je een knuffel, een high five, of zwaaien?”.

Leer haar om duidelijk te zijn

Leg je kind uit dat het oké – goed zelfs – is om luid en duidelijk “NEE!” of “STOP!” te zeggen als haar lichaam aangeraakt wordt op een manier die ze niet wil. Het kan verstandig zijn om dit zelf voor te doen of een rollenspel met haar te doen, zeker omdat dit een uitzondering is op de andere omgangsnormen die we onze kinderen aanleren.

Geef haar ook de keuze in andere gebieden

Controle uit kunnen oefenen is nog nieuw voor een kind van twee. Veel tweejarigen willen maar wat graag ervaren hoe het is om de baas te zijn, of dat nu gaat om hun eigen lichaam of om iets anders. Als je haar kleine verantwoordelijkheden geeft, zoals kiezen welke broek ze aan wil doen of andere dagelijkse dingen, benadruk je het idee dat ze zelf keuzes kan maken.